Het blijft mij verbazen: bakken met geld worden er uitgegeven aan nieuwe systemen, business process re-engineering en dure Lean Six Sigma consultants. Op zich prima, maar of die investeringen wat opleveren hangt af van de medewerkers: gaan zij dingen echt anders DOEN? Zonder ander gedrag geen ander resultaat. En daar schort het vaak aan. Het succes van veranderingen, of het nou om nieuwe systemen gaat of nieuwe processen of een andere structuur, hangt af van bedrijfscultuur.
Het zijn pittige tijden, aan beide zijden van de oceaan. In Noord-Amerika is de crisis nog niet helemaal uitgewoed en horen we dat medewerkers zich koest houden in hun “cubicles”. In Europa loopt het ook nog niet helemaal lekker sinds de economische crisis uitbrak – ook al durven medewerkers daar wel meer in te brengen, zeker in de Noord-Europese landen die het ‘Rijnlands model’ aanhangen en meer inspraak en democratie propageren. Maar aan beide kanten geldt: innovatie blijft achter. Terwijl bedrijven juist nu innovatief moeten zijn om er weer bovenop te komen…
Zo ook: innovatie. De vraag is: hoe moedigen we innovatie aan? Het is keihard nodig met alle uitdagingen en snelle veranderingen op een geglobaliseerde markt.
Blauwe bedrijfscultuur snakt naar Gele Sterren
Hoe vernieuwen we? Dat is dé vraag als bedrijven het Organizational Culture Assessment Instrument (OCAI) gebruiken. Uit metingen van bedrijfscultuur in Amerika en Europa blijkt dat medewerkers en managers eigenlijk meer Familiecultuur en Adhocratiecultuur willen. Dit zijn de typen van bedrijfscultuur uit het Model van de Concurrerende Waarden (OCAI) die zijn gebaseerd op Samenwerken en Creëren.
Familiecultuur is mensgericht, vriendelijk en moedigt participatie aan. Adhocratiecultuur is creatief en ondernemend en moedigt nieuwe experimenten aan. Dit is wat je nodig hebt om een frisse wind te laten waaien en uit stagnatie te komen, voorbij bureaucratie of lamlendigheid, voorbij wantrouwen tussen medewerkers en management. Dit is een nieuwe boost! Dit is de bedrijfscultuur die ideeën, energie en geld weer laat stromen.
Omdat veel mensen kleuren makkelijker kunnen onthouden, zijn de vier typen bedrijfscultuur uit het OCAI ook wel aan te duiden met geel, rood, blauw en groen.
Creatieve adhocratiecultuur is vaak geel gekleurd, terwijl de mensgerichte, op persoonlijke groei gerichte familiecultuur groen krijgt. Daarnaast kent het OCAI nog twee typen bedrijfscultuur: de resultaatgerichte marktcultuur (rood) en de efficiënte, duidelijke hiërarchiecultuur die blauw wordt afgebeeld.
Hoe groter een organisatie wordt, hoe meer blauw en rood in de bedrijfscultuur komen. Structuur, procedures en omzet targets zijn nodig om te overleven als grote organisatie. De uitdaging voor de komende decennia is om het energierijke, creatieve geel in die grote blauwe gebouwen te injecteren. Anders blijft innovatie steken.
Benut bedrijfscultuur om innovatie te stimuleren
Organisaties die innovatie willen inspireren, kunnen het OCAI goed gebruiken. Het Organizational Culture Assessment Instrument (OCAI) kan gebruikt worden bij het vormen van een innovatieteam, daarna als follow-up van de voortgang. De kunst is om innovatieve gele initiatieven te ontplooien, zonder te vervreemden van de blauwe systemen, mensen en paradigma’s in de grote organisatie.
Gele teams moeten dus eerst afstemmen op het blauwe denken en dan de ‘blauwen’ stimuleren om iets meer geel te gaan denken. Een projectgroep of innovatieteam op zich is een blauwe uitvinding. Het is een structuur. Maar het is een manier om te beginnen. Alleen internet startups hebben wel eens een echte, ongestructureerde, spontane gele manier van werken over de hele organisatie.
Dus: begin tenminste met een geel innovatieteam dat door het hele gebouw toegang heeft, net zoals de nar van de koning in vroeger tijden. Zij kunnen ideeën verzamelen, energie verspreiden, enthousiasme, anderen stimuleren en meenemen die ook zin in innovatie en verandering hebben en zorgen dat een innovatieve, experimentele manier van denken op gang komt. De gele bende…
Totdat deze denkwijze en werkwijze verankerd zijn in de organisatie, totdat conflicten met de blauwe systemen zijn opgelost, blijven zij nodig. Pas daarna kun je terug is het gele team niet meer nodig, omdat de blauwe organisatie een gele flow heeft gekregen.
Stimuleer ‘geel’ denken & doen
Vooral belangrijk is om angst te verminderen. Gezien de recessie en de bezuinigingen, zijn medewerkers nu soms wat voorzichtiger. Belangrijk is dus om alle medewerkers uit te nodigen voor de OCAI meting van bedrijfscultuur, maar ook voor de nabesprekingen in OCAI-workshops. Professionele begeleiding hierbij is belangrijk: luister naar medewerkers en doe iets met die informatie. Dat is een andere manier van denken die de eerste verandering van blauw naar geel denken kan inluiden. Mensen geven geen eerlijke feedback totdat ze zich veilig voelen: zorg dus dat een goede adviseur of trainer de workshops begeleidt. Als mensen wel eerlijk meedenken en zich uitspreken, kunnen organisaties goud & geel oogsten op de werkvloer…
De OCAI meting van bedrijfscultuur kost per invuller ongeveer een kwartier tijd. Daarna kunnen alle invullers worden uitgenodigd voor de workshops en meedenken over het verbeteren van bedrijfscultuur en daarmee de resultaten. Verbeteren betekent vaak: gele bedrijfscultuur, gele vrijheden en creativiteit terugbrengen in ietwat dichtgeslibde, blauwe organisaties. Experimenten bevorderen zonder chaos. Vrije ruimtes creëren (tijd dus) om te innoveren en op nieuwe ideeën te komen. Maar het is belangrijk om die innovaties altijd weer vastknopen aan het blauwe hoofdgebouw zodat ze niet wegvliegen als ballonnetjes. De OCAI meting van bedrijfscultuur biedt die mogelijkheid en mensen vinden het leuk om mee te denken zodra ze hun angst kwijtraken en merken dat ze serieus genomen worden. Het stimuleert betrokkenheid, als de OCAI-workshops goed worden begeleid.
Wie wil er ‘geler’ worden? Als je meer innovatie wilt, volg dan de ‘yellow brick road’ en kijk of je de magie vindt. Het Organizational Culture Assessment Instrument (OCAI) is gratis te gebruiken door individuele invullers. We innoveren ons uit de stagnatie na de crisis.
Wil je meer weten over het inzetten van het OCAI? Volg dan de Workshop veranderen van bedrijfscultuur in Zwolle.
{ Comments on this entry are closed }
